Θεόφιλος Μπρας

Το ελληνικό λαούτο

Φτιάχνουμε λαούτο με σκάφος από μουριά, κελεμπέκι, μουαρέ, παλίσανδρο, καρυδιά, και πολύ καλό όργανο από έβενο. Στην ταστιέρα πάντα βάζουμε έβενο. Το καπάκι είναι ερυθρελάτη και ανάλογα τον ήχο που θέλουμε να δώσουμε στο όργανο τότε επιλέγουμε την ποικιλία του ελάτου. Αν θέλουμε βάζουμε και κέδρο για ορισμένους άλλους ήχους. Τοποθετούμε λεπτά μανίκια ώστε να είναι ευκολόπαιχτα τα όργανά μας, και με τις χορδές χαμηλά.

Το ελληνικό λαούτο υπάρχει σε τέσσερα είδη: Το πολίτικο λαούτο (λάφτα), το στεριανό και νησιώτικο λαούτο και το κρητικό λαούτο.
Ξεκινάμε από το πιο μικρό που είναι το πολίτικο λαούτο – λάφτα. Έχει το μικρότερο μέγεθος και αρματώνεται με πλαστικές χορδές. Ο ήχος του μοιάζει με το ούτι, και το κούρδισμα του είναι Ρε – Λα – Ρε – Λα. Σε κάθε διάστημα τόνου, έχει τους περισσότερους μπερντέδες από κάθε όργανο ώστε να μπορεί να αποδίδει ξεκάθαρα και κρυστάλλινα τα κόμματα της Ελληνικής μουσικής, δηλαδή τα αρχαία γένη και τους Βυζαντινούς ήχους.

Επόμενο σε μέγεθος είναι το στεριανό λαούτο (ή νησιώτικο) με κούρδισμα Λα – Ρε – Σολ – Ντο. Έχει μήκος 66 με 67 εκατοστά. Υπάρχει επίσης ένας λίγο μεγαλύτερος τύπος στεριανού λαούτου στα 68 εκατοστά το οποίο έχει πιο μεγάλο σκάφος.

Καταλήγουμε στο μεγαλύτερο λαούτο που είναι το Κρητικό με μήκος 70 – 74 εκατοστά και κούρδισμα Μι – Λα – Ρε– Σολ.

Στο εργαστήρι

Το λαούτο είναι ένα πολύ όμορφο όργανο και μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλών ειδών ξύλα για την κατασκευή του. Τον ήχο του μπορούμε να τον προετοιμάσουμε ανάλογα με το ποιος μας αρέσει, χρησιμοποιώντας τις κατάλληλες ποικιλίες ξύλων.

Φτιάχνουμε λαούτο με σκάφος από μουριά, κελεμπέκι, μουαρέ, παλίσανδρο, καρυδιά, και πολύ καλό όργανο από έβενο. Στην ταστιέρα πάντα βάζουμε έβενο. Το καπάκι είναι ερυθρελάτη και ανάλογα τον ήχο που θέλουμε να δώσουμε στο όργανο τότε επιλέγουμε την ποικιλία του ελάτου. Αν θέλουμε βάζουμε και κέδρο για ορισμένους άλλους ήχους. Τοποθετούμε λεπτά μανίκια ώστε να είναι ευκολόπαιχτα τα όργανά μας, και με τις χορδές χαμηλά.

Τα σχέδια που βάζουμε είναι κλασσικά σχέδια που σέβονται τη παράδοση με λεπτεπίλεπτο τρόπο.

Στο εργαστήρι μας, υπάρχουν όργανα έτοιμα για να τα δοκιμάσει όποιος ενδιαφέρεται και να ακούσει το ύφος και το ιδιαίτερο χρώμα του καθ’ ενός.

Τα όργανα που βλέπετε εδώ, τα φτιάχνουμε όλα μόνοι μας. Στο σκάφος, λυγίζουμε την ντούγα με το σίδερο το οποίο το ζεσταίνουμε με την φωτιά όπως στον παλιό τρόπο. Και αφού πάρει την κλίση που έχει το καλούπι, το πλανίζουμε και το κολλάμε. Έχω περίπου πάνω από 40 καλούπια για σκάφη.  Λαούτα, ταμπουράδες, μπουζούκια, αράβικο μπουζούκι. Εδώ είναι ένα λαούτο υπό κατασκευή, έχουν μπει τα καμάρια μέσα.   Το καπάκι και το μανίκι του ετοιμάζεται, για να μπει επάνω μετά. Λαούτο κρητικό, με μπάσο ήχο. Μουριά και παλίσανδρος.  Πολίτικο λαούτο - παλιά μουριά και σγουρό κελεμπέκι.  Καπάκι από έλατο, ταστιέρα από έβενο.